Kleurbeheer

Laatst bijgewerkt op 27 apr. 2021

Het kleurenraadsel

Geen enkel apparaat in een digitale fotografische workflow kan het volledige kleurbereik reproduceren dat het menselijk oog kan waarnemen. Elk apparaat werkt binnen een bepaalde kleurruimte, een beschrijving van het kleurenbereik, of kleuromvang, dat het apparaat kan vastleggen, opslaan, bewerken of uitvoeren. Sommige kleurruimten zijn groter dan andere. De kleurruimte van CIE Lab is bijvoorbeeld groot; de sRGB-ruimte van veel webbrowsers is relatief klein.

Bovendien beschrijft elk apparaat kleuren door additieve kleurmenging, met het RGB-kleurmodel, of door subtractieve kleurmenging, met het CMYK-kleurmodel. Camera's en monitoren maken gebruik van RGB; printers maken gebruik van CMYK.

Verschillende kleurruimtes in Lightroom Classic CC
Kleuromvang van verschillende apparaten en afbeeldingen

A. LAB-kleurruimte B. Kleurruimten van een afbeelding C. Kleurruimten van apparaat 

Vanwege deze verschillende kleurruimten, zien kleuren er vaak anders uit, afhankelijk van waar u deze bekijkt. Kleurbeheersystemen maken gebruik van profielen om kleurverschillen tussen apparaten af te stemmen, zodat u kunt voorspellen welke kleur u ziet wanneer u foto's deelt of afdrukt.

Kleuren afstemmen met profielen in Lightroom Classic CC
Kleur afstemmen met profielen

A. Profielen beschrijven de kleurruimten van de camera en de afbeelding. B. Met de profielen identificeert het kleurbeheersysteem de werkelijke kleuren van de afbeelding. C. Het monitorprofiel geeft aan het kleurbeheersysteem door hoe de kleuren van de afbeelding moeten worden omgezet in de kleurruimte van de monitor. D. Met het printerprofiel zet het kleurbeheersysteem de kleuren van de afbeelding om in de kleurruimte van de printer, zodat de kleuren correct worden afgedrukt. 

Lightroom Classic vereenvoudigt kleurbeheer door kleuren weer te geven met behulp van apparaatonafhankelijke kleurruimten. Dit betekent dat u alleen uw monitor hoeft te kalibreren voordat u in Lightroom Classic begint te werken. In Lightroom Classic kiest u vervolgens kleurinstellingen of kleurprofielen wanneer u klaar bent om uw foto's uit te voeren.

Hoe Lightroom Classic kleur beheert

Lightroom Classic maakt hoofdzakelijk gebruik van de Adobe RGB-kleurruimte om kleuren weer te geven. De Adobe RGB-kleurruimte omvat de meeste kleuren die digitale camera's kunnen vastleggen, evenals enkele afdrukbare kleuren (met name cyaan en blauw) die niet kunnen worden gedefinieerd met behulp van de kleinere, webvriendelijke sRGB-kleurruimte.

Lightroom Classic maakt gebruik van Adobe RGB:

  • bij voorvertoningen in de modules Bibliotheek, Kaart, Boek, Presentatie, Afdrukken en Web
  • bij afdrukken in de conceptmodus
  • in geëxporteerde PDF-presentaties en geüploade webgalerieën
  • wanneer u een boek naar blurb.com verzendt (Als u boeken als PDF of JPEG exporteert vanuit de module Boek, kunt u echter sRGB of een ander kleurprofiel kiezen.)
  • voor foto's die worden geüpload naar Facebook en andere fotowebsites met behulp van het deelvenster Services voor publiceren

In de module Ontwikkelen geeft Lightroom Classic CC voorvertoningen standaard weer met de ProPhoto RGB-kleurruimte. ProPhoto RGB bevat alle kleuren die digitale camera's kunnen vastleggen, waardoor dit een uitstekende keuze voor het bewerken van afbeeldingen is. In de module Ontwikkelen kunt u ook gebruikmaken van het deelvenster Elektronische proef om te zien hoe kleuren er onder verschillende afdrukomstandigheden met kleurbeheer uitzien.

De uiteindelijke uitvoer van een afbeelding via een elektronische proefdruk in Lightroom Classic weergeven
De uiteindelijke uitvoer van een afbeelding via een elektronische proefdruk in Lightroom Classic weergeven

A. Afbeelding wordt bewerkt in de module Ontwikkelen. B. De kleurwaarden worden vertaald naar de kleurruimte van de gekozen uitvoersituatie C. Lightroom Classic laat zien hoe de kleurwaarden van de afbeelding worden geïnterpreteerd door het proefdrukprofiel. 

Wanneer u foto's vanuit Lightroom Classic exporteert of afdrukt, kunt u een profiel of een kleurruimte kiezen om te bepalen hoe de kleuren die u in Lightroom Classic ziet, worden weergegeven op het apparaat waarnaar u de foto verzendt. U kunt bijvoorbeeld exporteren met sRGB als u foto's online deelt. Als u afdrukt (behalve in de conceptmodus), kunt u een aangepast kleurprofiel voor uw apparaat kiezen.

Zie Bestandsinstellingen exporteren en Kleurbeheer voor afdrukken instellen.

Uw monitor kalibreren

Kalibreer uw monitor voor een betrouwbare en consistente weergave van kleuren in Lightroom Classic Bij het kalibreren van de monitor past u de monitor aan, zodat deze voldoet aan een bekende specificatie. Nadat de monitor is gekalibreerd, kunt u desgewenst de instellingen opslaan als een kleurprofiel voor de monitor.

Als je een CRT-monitor kalibreert, zorg er dan voor dat deze minstens een half uur aan heeft gestaan. Dit geeft de monitor voldoende tijd om op te warmen en consistentere uitvoer te produceren.

Zorg dat de omgevingsverlichting in de ruimte consistent is met de helderheid en kleur van de ruimteverlichting waarin u meestal werkt.

Zorg ervoor dat je monitor duizenden kleuren of meer weergeeft. Zorg er bij voorkeur voor dat het miljoenen kleuren of 24-bit of hoger weergeeft.
Verwijder kleurrijke achtergrondpatronen van je monitor desktop en stel je desktop in om neutrale grijstinten weer te geven. Drukke patronen of felle kleuren rondom een document verstoren de nauwkeurige kleurwaarneming.

Kalibreer de monitor en maak een profiel met behulp van software en meetapparaten van derden voor de beste resultaten. Over het algemeen kunt u met een meetapparaat zoals een colorimeter in combinatie met software meer nauwkeurige profielen maken, omdat een instrument de kleuren op een monitor nauwkeuriger kan meten dan het menselijke oog.

Gebruik anders de functies voor monitorkalibratie in Windows of Mac OS. Raadpleeg de volgende informatie om uw monitor te kalibreren met het hulpprogramma in uw besturingssysteem:

Notitie

Monitorprestaties veranderen en verslechteren na verloop van tijd; kalibreer en profileer je monitor elke maand of zo. Als je het moeilijk of onmogelijk vindt om je monitor te kalibreren naar een standaard, kan deze te oud en vervaagd zijn.

De meeste profielprogramma's wijzen automatisch het nieuwe profiel als het standaardmonitorprofiel toe. Raadpleeg de Help van uw besturingssysteem voor instructies om het monitorprofiel handmatig toe te wijzen.

Een kleurprofiel installeren

Kleurprofielen worden vaak geïnstalleerd wanneer u een apparaat aan uw systeem toevoegt. De precisie van deze profielen (vaak algemene profielen of ingesloten profielen genoemd) verschilt per fabrikant. U kunt profielen ook aanvragen bij een service voor aangepaste profielen, downloaden van internet, of aangepaste profielen maken met behulp van professionele apparatuur.

1. Om een kleurprofiel te installeren, kopieer je het naar een van de volgende locaties:

  • Windows 7, 8: \Windows\system32\spool\drivers\color
  • Mac OS: /Library/ColorSync/Profiles of /Users/[gebruikersnaam]/Library/ColorSync/Profiles

    Tip: Standaard is in Mac OS 10.7 (Lion) de gebruikersbibliotheekmap verborgen.Als u de map niet ziet in de Finder, drukt u op Option en klikt u op het menu Ga. Kies vervolgens Bibliotheek. Zie Toegang tot verborgen bestanden in de gebruikersbibliotheek | Mac OS 10.7 en later.

2. Start Lightroom Classic opnieuw.